Program (10)

Jak wygląda czarownica? Kim są jej familiariusze? Co się stanie, kiedy wiedźmie znudzi się odgrywany od wieków scenariusz? Czy baśniowa czarownica musi być kobietą? Odkurzymy zapomniane opowieści i jednocześnie zwrócimy uwagę na współczesne sposoby interpretowania niemieckiej baśni, uwzględniając liczne konteksty i przykłady. Zastanowimy się także nad tym, czym jest „czarna legenda” Grimmów.

Przyjrzymy się m.in. filmowi dokumentalnemu z 1922 roku rozliczającemu się z wiarą w czary i diabelskie opętania, produkcji, która włącza figurę wiedźmy w ramę konwencji giallo (czyli włoskiego kina z pogranicza thrillera i kina grozy), czy filmom, w których pakt z diabłem staje się dla kobiet początkiem drogi do emancypacji.

W jaki sposób w „Wiedźminie 3” realizowany jest grozotwórczy aspekt wiedźm, czarodziejów czy też innych postaci sięgających po magię w ramach ludowej obrzędowości? Przyjrzymy się między innymi Paniom Lasu, Olgierdowi von Everecowi, czy też Guślarzowi, którego przeszłość kryje mroczną tajemnicę. Prześledzimy zarówno ich grozotwórcze funkcje na płaszczyźnie fabularnej, jak i w aspekcie wizualnym.

Podstawą prelekcji będzie opowiadanie „Sny w domu wiedźmy” z 1932 roku. Wyłowimy główne motywy, poszukamy ich źródła i odniesienia literackiego, genezy. Dowiemy się o postaci samej wiedźmy Keziah Mason, miejsca w których się pojawia, jej chowańca Brązowego Jenkina czy o postaci Czarnego Człowieka.

Co wyróżnia zioła spośród chwastów i dlaczego tak łatwo łączymy je z magicznym zastosowaniem? Posłuchamy o kilku przykładach tych roślin, które możemy zastosować właśnie teraz, na jesieni: co teraz zbieramy, na co powinniśmy zwrócić uwagę i do czego je wykorzystać, ale też jak je przetwarzać i co z nimi zrobić. A przy okazji, jakie magiczne mocne przypisywano tym roślinom.

Różne rodzaje aktywności słowiańskich wiedźm, na podstawie literatury etnograficznej oraz w kontekście własnych powieści „Wiedma” oraz „Kruki” przybliży nam pisarka, Monika Maciewicz.

Profesor Jacek Wijaczka wyjaśni podstawowe kwestie terminologiczne związane z  przebiegiem polowania na czarownice w Polsce, m.in. czarownica i  czarostwo. Omówiona zostanie tzw. próba zimnej wody, potocznie zwaną pławieniem oraz kwestie stosowania tortur, legalnego środka dowodowego w Polsce aż do 1776 r., a także kwestia chronologii i powodów, dla których polowanie na „czarownice” miało miejsce na terytorium państwa polsko-litewskiego.

Tworzenie strojów czy przebieranie się może wydawać się na pierwszy rzut oka ogromnym wyzwaniem, zwłaszcza dla początkujących. Jak zacząć? Skąd zamawiać materiały, jak dobrać postać, jakie są reguły konkursów cosplay? Na te i inne tematy porozmawiamy podczas prelekcji kierowanej do cosplayerów na początku swojej drogi w tym hobby!

Dowiemy się polowaniach na czarownice, jakie miały miejsce na terenie Nowej Anglii pod koniec XVII wieku. Poza oczywistymi, i słynnymi, przypadkami z Salem (1692), posłuchamy także o procesch, które odbyły się w rejonie Stanford i Connecticut, w kontekście ówczesnej pozycji kobiet, purytańskich metod przeprowadzania śledztwa i poszukiwania „naukowych” dowodów na konszachty z diabłem. Legendy i historie nowoangielskie, które narosły wokół procesów, w filmie Eggersa „Czarownica. Bajka ludowa z Nowej Anglii”, funkcjonują jako kodu kulturowe ewokujące nieopisaną grozę.

Spotkanie autorskie z Arturem Urbanowiczem.